BỜI BỜI LÁ ĐỔ

By Nguyễn Văn Nhân

BỜI BỜI LÁ ĐỔ

Chỉ còn chút mộng đìu hiu
Mây qua cố quận liêu xiêu lối về

Trăng xưa đã trót bộn bề
Mưa xưa lỡ dại dầm dề giấc khuya

Thương đời bạc phếch râu ria
Trần ai khoai củ trật chìa tùm lum

Tim đau cỏ mọc lùm xùm
Ngàn sau lau lách chùm hum phận người

Tàn đông lá đổ bời bời
Lòng phai quán lạnh rã rời hoàng hôn.

                                              (7.4.2011)


More...

CÕI TÌNH LỤNG BỤNG

By Nguyễn Văn Nhân

CÕI TÌNH LỤNG BỤNG


Trần ai lụng bụng cõi tình
Mưa phai gió lợt rập rình chiều rơi

Lòng buồn lấn bấn sương phơi
Nằm đêm giun dế kêu đời cuồng điên

Úa tàn cuộc mộng uyên nguyên
Võ vàng trăng lạnh cảm phiền về thôi

Nửa khuya lá rụng tơi bời
Còn ai thao thức xin mời cạn ly

Cõi người ngó bộ lâm nguy
Lêu bêu rác rưởi li bì hoàng hôn.

                              (5.4.2011)

 

More...

LỤNG BỤNG CÕI TÌNH

By Nguyễn Văn Nhân


Xin phép anh Lê Vũ được đưa bài viết của anh về đây làm kỷ niệm.

 

Cõi tình lụng bụng mây rời rụng

( Đọc tập thơ “ Nuốt trộng quạnh hiu” của Nguyễn Văn Nhân- NXB Văn Hóa Sài Gòn 2010)

                                                                                           Lê Vũ

Bỏ phế nhân gian buồn chẹt nhẹt

Thẩn thờ đi lượm nắng chiều mưa

Cái mặt tôi ơi dòm phát chán…


Nhân gian nhân thế nhân sinh nhân tình phế đi thôi vì đều chẹt nhẹt buồn buồn chẹt nhẹt. Buồn đi từ cổ độ thiên thu buồn về chiều rượu cạn rồi đầy vun đêm tàn mị mị trăng lên. Buồn cao hơn núi buồn dày như mây buồn mênh mông sóng buồn đậm đặc thành quách cho đêm thắc thỏm cho ngày trỏm lơ. Hỏi cơn cớ buồn Nguyễn Văn Nhân cứ tờ mờ: Tình ngúng nguẩy như mưa ngày bão tới/ Gió u u bật rễ trái tim buồn (Ngúng nguẩy); nhưng đến sáng hôm sau thì thú nhận:

Tôi lượm nỗi buồn như lượm rác/Em đem vương vãi trước sân nhà( Sương khói).

Là em không ai khác khiến tôi vấy vá những cơn buồn vá víu. Cho nên “Nuốt trộng quạnh hiu” và cả “cái mặt tôi ơi” hóa ra cứ lùng nhùng trong một “Cõi tình lụng bụng mây rời rụng”


***

Nhà thơ như thế đã bỏ quên chuyện đời lên xuống áo cơm rách mắt bỏ mặc thiên tai mưa nắng mùa màng cũng mặc kệ thế giới phẳng/lồi với dịch bệnh bạo loạn tâm thần.  Những vần điệu “Nuốt trộng quạnh hiu” không bước qua khỏi một tà váy Em ngúng nguẩy thì ra em mới rợi. Buồn vui tự đấy mà đi từ đó mà đến: Em ở đậu trái tim tôi mấy bữa/ Giờ ra đi bỏ lại một hoang tàn. Tình là ngọn nguồn và là cả một luân hồi xưa sau: Nhớ em/dạo phố luân hồi/ Vui chân/tìm lại/chỗ ngồi hôm qua. Thành ra nẻo giác bến bờ của thi nhân dính dáng gì địa ngục thiên đường. Mắc chi cõng Phật về chùa/Theo em xuống núi cợt đùa nhân gian (Cõng Phật về chùa). Em trên vai nụ cười trên môi NVN tự tại như nhiên và khoắt khuya nằm nghe giun dế huyên thiên tỏ tình. Không Chúa không Phật nhưng nhà thơ chưa bao giờ là tử đệ của F.Nietzsche hay M. Heiderger học đòi hiện sinh chủ nghĩa. Duy nhất chỉ có em là hiện tồn một vĩ đại trông ngóng: Em có về không tôi khép cửa/ Ngoài kia nghe gió đã lên nhiều. (Bão rớt)

“Nuốt trộng quạnh hiu” vì vậy không hề là một hành trình tìm kiếm bản thể với tâm linh cũng chẳng bận tâm phân biệt hiện hữu với tồn tại(1) quẳng đi những “siêu nhân”(2); mà là cuộc trò chuyện giữa tôi & em. Ô kìa nhân sinh có nghĩa gì đâu ngoài mấy đĩa đậu rang cái miệng trệu trạo hai con mắt mười ngón chân côm cốp cụng ly ly dốc đáy cạn những mặt người húng hắng ho  và tôi về:

Thôi về khỉ đột đười ươi/ Tôi dìu tôi té xuống đời quạnh hiu.

Là tôi khỉ đột đười ươi nên dù có tụng mười phương Phật Chúa cũng bằng vô dụng vô dụng thôi:

Nam mô tứ phía đìu hiu mộng/Vẫn một mình ta ngó mặt ngày

Buồn tự tiền căn vô lượng kiếp/ Rót mãi vào đêm chén rượu đầy (Nam mô)

                NVN đã đi đi về thể lệ lâm li đi tìm một nghĩa tương tư mộng tìm chiếc đũa lạc đôi dép rớt vào lòng đêm một bàn tay mềm đôi môi thơm mái tóc; tất cả là “nhan sắc tình”. Trời đất nắng mưa buồn vui đều khoanh tròn một điểm trung tâm sáng: Em bất tận để mà eo óc cợt cười sậm sột điêu linh điêu đứng.

Xin đừng ngọ nguậy tình yêu/Lòng buồn quên khép lạnh nhiều hiên mưa (Ngọ nguậy)

Em đi em gọi để tình lật đật theo chân để đêm riết róng và chỉ nửa nụ cười cũng quá đủ để nhấp cạn chiều:

Cho tui xin nửa nụ cười/ Đem về dầm rượu uống chơi đỡ buồn (Chu cha ngó lại là em)

Là nhà thơ đang yêu đến mê man tàng tịch nên cứ dầm dề những cung bậc nhớ thương đau đớn hờn giận. Có khi buồn nở thảng thốt trong nụ cười tưa tướp máu: Chu cha tình ghé thăm tui/ Ngồi chưa nóng đít cáo lui sao đành( Chu cha ngó lại là em); có khi buồn sâu hút điếu thuốc với tàn canh: Nửa đêm lặng lẽ ta ngồi/ Thắp lên điếu thuốc tạ đời hồn nhiên(Tạ); có khi tưởng nhẹ tênh hênh một lóng cóng thiết tha với lọng cọng buồn: Em cầm giọt lệ đi đâu/ Bỏ ngày đứng ngóng rầu rầu nước xuôi (Đành đoạn) nhưng cũng có khi buồn nổi loạn vật vã với cơn mưa khuya ngày vàng lá: Buồn ai riết róng lên khuôn/ Yêu ma tình mộng điên cuồng trùng vây (Đay nghiến). Tâm sinh để tình vọng động nên thiên nhiên mưa nắng cơn bão bùng chỉ là cái cớ để nhà thơ dốc cho đầy túi nỗi buồn thường trực. Ngày đã cạn. Phố buồn thoi thóp. Nắng. (Ban Mê).

                NVN chưa bao giờ ngộ chỉ vờ vịt ngộ kiểu như: Nằm giữa Niết bàn thân rất nhẹ/ Ngủ say lòng chẳng bận vui buồn. (Niết Bàn) vì nếu hỏi anh Niết Bàn ở đâu nhất định anh sẽ chỉ ngay mặt Tình:

Tôi yêu như kẻ nhập đồng/ Hét lên như thể dứt công án thiền. (Công án thiền)

Câu trả lời đã rành rành thưa thốt. Tâm linh nằm trên một đường bay của Tình nên tiếng hét của anh hoàn toàn khác với “trường khiếu nhất thanh ”(3) của Không Lộ thiền sư. Và nụ cười em làm tôi no đủ để “viên thành”: Cuộc đời đỏ đỏ xanh xanh/ Cười đi em đã viên thành một tôi. Cuối cùng tự nhạo tự trào cái mặt râu ria muốn bứt râu trồng hiên nhà em thành ra là một phản ứng một cách thế “buồn tình”.  

***


Bộ mặt TÌNH gần như bị/được khai thác đến cạn kiệt thế nhưng hơn 100 bài thơ trong “Nuốt trộng quạnh hiu”không nhàm không nhảm không lặp vì tác giả đã thực sự vận dụng một hệ thống ngữ ngôn phong phú giàu hình tượng của riêng mình. Đặc biệt là những bài lục bát những bài thơ giàu Việt tính trên đường bay của chữ. Những từ Hán Việt đèm đẹp trang trọng đài các gần như bị hạn chế đến mức tối đa. Ở đây ta chạm mặt thường xuyên những từ láy điệp âm điệp vần thuần Việt cả những từ dung tục trên cửa miệng thường ngày. Cò kè cắc ca cắc củm cà khịa cà chớn cà giựt lì lợm lui cui làm reng lại rứa sật sừ côm cốp lèng èng trỏm lơ thày lay tùm lum chùm hum tưng tưng lọng cọng…Mỗi từ trong lòng tay của NVN là một thế giới của âm thanh của tâm trạng của hành vi những sắc màu.

Chu cha lòng cũng luông tuồng/Trống huơ trống hoát mưa luồn gió lay. Một không gian trống cõi lòng trống nhà trống trống đến rỗng rỗng đến không chỉ còn gió mưa mặc sức tung hoành; lại nghe ngùi ngùi ngậm tiếng cười vờ vịt khi em ngồi chưa nóng đít đã cáo lui. Trống huơ trống hoát đã phát huy tác dụng của nó: rỗng nên vô vọng níu giữ. “Chu cha”che nỗi đắng chát còn“luông tuồng”phớt lờ sự vụ kiểu thây kệ khi bất lực.

Thấy lòng cũng đã rách hung/ Một bình xương thịt bùng nhùng sân si

Những “rách hung” với “bùng nhùng” bày biện ở đây không chỉ một cái tâm te tướp mà còn hình dung lên một thân xác thui đen xương cốt gân da sụn. Chữ như thế đã mở rộng trường ngữ nghĩa trường liên tưởng mở cả những khoảng lặng giữa hàng chữ. Tình ngúng nguẩy như mưa ngày bão tới…Em ngúng nguẩy thì ra em mới rợi. Nếu “Tình ngúng nguẩy” diễn tả cái “động” của tình tình nhảy cỡn tình đi thì “Em ngúng nguẩy” lại là cái “hình” nhìn từ phía sau khi em quay lưng.. Rồi lại Nghe râu sè sẹ hoa râm hẹn thề. “Râu sè sẹ lộn xộn râu ria buồn chẹt nhẹt…”. Những câu thơ như thế đầy ám thị rất Việt rất NVN đã xóa nhòa ranh giới giữa ngôn ngữ nói & viết giữa văn học bình dân và hàn lâm. Đồng thời ở đây cùng với  việc chối bỏ chủ nghĩa đặc tuyển (elitism) và tính chất nghiêm cẩn (seriousness) NVN thể hiện rất rõ tâm thức hậu hiện đại (Postmodernism): cợt đùa nhân gian…

Giọng điệu của “Nuốt trộng quạnh hiu”còn là sự pha trộn kết hợp giữa truyền thống và hiện đại cũ và mới. Vẻ đẹp của thơ vừa âm hưởng Đường thi và hơi thở ca dao lại trộn một chút ngông của Bùi Giáng một chút thiền vị của Phạm Thiên Thư với sắc nét của Tố Như chút lay phay của Trịnh. Chầu rìa là một ví dụ tiêu biểu hội tụ các nhà các sắc màu trong ngữ điệu một bài thơ:

Con tim bỏ lại bên chiều/Theo em xuống phố đìu hiu mặt người

Thẩn thờ mấy cánh hoa rơi/Mưa đêm rã rích tiếc đời phù vân

Hững hờ nước vỗ lần khân/Nằm nghe sương rụng tần ngần nửa khuya

Cõi lòng lộn xộn râu ria/Nghỉ chơi sao đặng chầu rìa cũng vui.

Nếu “đìu hiu mặt người” là đường nét của Nguyễn tiên sinh và Trịnh thì “phù vân” là cái ảo của Phạm đến “râu ria chầu rìa” lông ngông cà cuống thuộc họ Bùi; trong khi “nước vỗ lần khân”mang chất ca dao thì “sương rụng tần ngần” lại diễm lệ kiểu Đường Thi.

 

***

Thơ trước hết là cuộc đối thoại với chính mình với “cái tôi thứ hai” sân si và nhà thơ là người hát rong phát biểu ”tiếng của mình” vào cõi mây cõi gió cõi đời.Tưởng như tóc râu rồi cũng ngược ngạo khi tàn cuộc ngày tưởng như tiếng thét khoắt khuya để “hàn thái hư”(3) nhưng không NVN viết lên tường vôi trắng lên diệp lá hồng khi nỗi mình rối bời bận bịu cháo lú bùa mê. Thơ chẳng bận tâm giáo điều với khuyến hạnh chẳng quan tâm chi ma quỷ với thần linh. cũng không mơ màng bản thể với nhân sinh. Thơ mang cái vẻ “ngây ngô” của một kẻ “Đương không cà giựt mỉm cười/Đương vui bè bạn lại ngồi nín thinh/Đang đêm trở giấc giật mình/Đang người đứng đắn thành người …mê thơ”. Với lục bát NVN đang trở về với Việt tính dân tộc bằng chính những con chữ có cánh và tôi tin anh sẽ sống mãi để tiếp tục làm thơ …Tình./.   

 

TP Hồ Chí Minh 5/1/2011. LV

 

1-Quan điểm chủ đạo của  M. Heiderger:  phân biệt hiện hữu khác với tồn tại
2-Quan điểm của tác giả “Zarathoustra đã nói như vậy cha đẻ của chủ thuyết siêu nhân. 

3- Không Lộ- Ngôn hoài- Một hơi sáo miệng lạnh bầu trời   



 

 


 

 

 

 

More...

CÀ PHÊ QUÁN CÓC

By Nguyễn Văn Nhân

CÀ PHÊ QUÁN CÓC

 

Cà phê quán cóc Sài gòn
Lòng như ngựa mỏi chân bon dốc buồn

Phố gầy lặng lẻ chiều buông
Mặt người khắc khoải mưa nguồn đã xa

Mặt đường thắc thỏm xe qua
Về đâu héo hắt sương nhòa bóng ai

Nhân gian lắt lẻo dặm dài
Đìu hiu chiếc bóng vừa phai cuối ngày

Mây ngàn quạnh quẽ mây bay
Trắng đầu lau lách gió đầy hoàng hôn

Cà phê quán cóc Sài gòn
Rưng rưng giọt đắng rơi mòn đáy ly.

                                          (29.3.2011)


More...

ĐỘNG

By Nguyễn Văn Nhân

ĐỘNG

Tinh cầu một cục bà điên
Động mồ động mả hơi phiền đó nghe

Động kinh nước chảy xè xè
Động lòng xa lộ bánh xe luân hồi

Mới trưa mà đã chiều rồi
Tâm nhang một nén thắp lời phân ưu.

                                 (25.3.2010)

More...

BUỒN

By Nguyễn Văn Nhân

BUỒN

Buồn như cái mặt tôi buồn
Con tim bịnh tật bỏ nguồn về đâu

Đêm buồn viết bậy đôi câu
Đìu hiu trăng rụng trắng đầu trần gian

Buồn gì giun dế kêu khan
Khỉ khô lô cốt che ngang mặt người

Buồn như nhân loại cười cười
Còn ly rượu đắng khóc đời khùng điên.

                                  (21.3.2011)

 

More...

ĐÊM NẰM

By Nguyễn Văn Nhân

ĐÊM NẰM

Đêm nằm lá động lao xao
Cõi lòng như đĩa dầu hao ngậm ngùi
Lặng nghe giun dế nói cười
Đã hoài mộng mị đã hời trần gian

Thằn lằn ngứa cổ kêu khan
Vo ve muỗi chích võ vàng đời phai
Đêm nằm nhớ ải nhớ ai
Nhờ tôi bữa nọ lai rai tình nồng

Nhớ em má thắm đòi chồng
Nhớ o khuê các nạ giòng con tim
Đêm nằm thôi ráng nằm im
Nhắm hai con mắt mà nhìn gió mưa.

                                            (21.3.2011)

More...

VỪA PHẢI THÔI NHA

By Nguyễn Văn Nhân

VỪA PHẢI THÔI NHA

Tôi này vừa phải thôi nha
Người ta nghĩ kỹ cũng là người dưng

Sao đêm nằm nhớ quá chừng
Nhớ lòi lổ mũi nhớ sưng chân mày

Vụng tu mắc đọa trời đày
Vắt lòng chi để hỗm rày khô ran

Thương gì cắc cớ thương khan
Tình buồn ngó lại vừa tan chợ chiều

Rượu khuya đã nhạt ít nhiều
Ai đem nhúng nước ỉu xìu trăng xưa.

                                 (2.3.2011)

More...

NGẤT NGƯ

By Nguyễn Văn Nhân

NGẤT NGƯ

Nghĩ bụng thương người thương đứt ruột
Thương chẳng vì sao chẳng tại sao
Chắc nợ nần đâu ngàn kiếp trước
Hèn gì nằm ngủ cứ chiêm bao

Nghĩ bụng trời xanh chướng quá chừng
Yêu gì đầu óc cứ tưng tưng
Bước đi như thể người say rượu
Nhói tự buồng tim tới thắt lưng

Nghĩ bụng là em chỉ tại em
Mắt gì lúng liếng chẳng kiêng khem
Môi gì như thể than hồng đượm
Ấm tự bình minh tới nửa đêm

Nghĩ bụng ngày vui sao quá ngắn
Tái sinh rồi chắc phải tu bù
Anh ngồi ngó miết chiều thinh lặng
Nhớ tiếng em cười nhớ ngất ngư.

                             (26.2.2011)

More...

LÀM ƠN

By Nguyễn Văn Nhân

LÀM ƠN

Ngồi uống cà phê sáng tháng giêng
Sao lòng bỗng nhớ nhớ như điên
Nhớ mưa ướt nhẹp câu thề cũ
Nhớ nắng buồn thiu rụng trước hiên

Ngồi uống cà phê ngồi một mình
Ngó lại đời ta rầu thiệt tình
Trâu trắng mùa thương toàn thất bác
Đi về vẫn một bóng đinh ninh

Gió tự nhà ai rưng rức lạnh
Gió xoáy vào tim nhói buốt tim
Làm ơn năm tháng đừng trôi nữa
Mặc kệ trời xa quạnh bóng chim

Làm ơn đừng nhắc gì tôi nữa
Cầm bằng hạt bụi vẩn vơ bay
Làm ơn quên ráng vài ba bữa
Rồi cũng hoàng hôn đắp mặt ngày.

                              (26.2.2011)

More...